Bericht uit Brussel: “Herziening regels rijbewijzen in de Europese Unie”


KNMV - 29 januari, 2021

We kondigden het vorig jaar al aan. De Europese Commissie, het dagelijks bestuur van de EU, heeft grootse plannen om het aantal verkeersslachtoffers terug te dringen. De EU heeft zichzelf een scherpe ambitie gesteld: nul verkeersslachtoffers tegen 2050. Volgens Brussel is de regelgeving rondom het rijbewijs een belangrijk instrument om de verkeersveiligheid te verbeteren.

Verouderde regelgeving?

De EU reguleert en standaardiseert rijbewijzen in Europa en bepaalt onder welke voorwaarden de lidstaten rijbewijzen mogen uitgeven. Dit heeft als doel het vrije verkeer in Europa te faciliteren. De huidige regelgeving dateert uit 2013 en introduceerde voor het eerst het ‘getrapte toegangssysteem’ voor motorfietsen. Dit betekent dat motorrijders op basis van leeftijd en ervaring geleidelijk aan op zwaardere motoren mogen rijden (respectievelijk de A1, A2 en A categorie). Met de evaluatie wil de Commissie o.a. beoordelen of de huidige wetgeving voldoende bijdraagt aan de verkeersveiligheid. Hier is de KNMV natuurlijk bij betrokken.

Regels rond rijbewijs moeten bijdragen aan veilig motorklimaat

Sinds 2013 is er een hoop gebeurd. Motorrijders hebben kennis gemaakt met het getrapte systeem. Daarnaast zijn er veel nieuwe voertuigtechnologieën geïntroduceerd zoals automatische rijhulpsystemen en zijn elektrische motorfietsen inmiddels een aantrekkelijk alternatief. De KNMV vindt het belangrijk dat de regels rondom het rijbewijs bijdragen aan een veilig en duurzaam motorklimaat. Daarom vinden we het belangrijk dat de huidige regelgeving eerst grondig wordt geëvalueerd om beter te weten welke regels effectief bijdragen aan de verkeersveiligheid, en welke niet.

Onze belangrijkste boodschappen aan de beleidsmakers hebben we hieronder uiteengezet. Wil je meer weten, bekijk dan onze uitgebreide positie.

1. De relatie tussen leeftijd, voertuigvermogen en de verkeersveiligheid vereist meer onderzoek
Volgens de EU is er een verband tussen de leeftijd van de motorrijder, het voertuigvermogen en de kans op een verkeersongeval. De KNMV trekt deze causaliteit in twijfel. Het is momenteel nog onvoldoende aangetoond hoe het getrapte toegangssysteem écht bijdraagt aan de verkeersveiligheid van de motorrijder. Kortom, meer onderzoek is nodig om de effectiviteit van het getrapte toegangssysteem ten opzichte van de verkeersveiligheid te toetsen.

2. Nieuwe voertuigtechnologie als integraal onderdeel van de examinering
De opkomst van geavanceerde rijhulpsystemen heeft invloed op het rijgedrag van bestuurders. Dergelijke systemen kunnen bijdragen aan de doorstroming op de weg en kunnen de impact van menselijke fouten reduceren, en daarmee ongelukken voorkomen. Dit vereist echter wel een modernisering van de rijvaardigheden van bestuurders. Het is essentieel om in de basisrijopleiding te leren hoe je veilig om gaat met deze systemen. Met name ook om oog te blijven houden voor kwetsbare verkeersdeelnemers zoals motorrijders.

3. De minimumleeftijd voor het motorrijbewijs moet worden verlaagd naar 16 jaar
In Nederland kunnen jongeren vanaf hun zeventiende starten met motorrijles en vanaf hun achttiende het rijbewijs behalen. Het getrapte toegangssysteem voor motorfietsen moet een stimulans zijn voor jongeren om rijervaring op te doen en geleidelijk aan door te groeien naar zwaardere motorklassen. In de praktijk werkt het getrapte systeem niet, mede door de mazen in de huidige regelgeving. Jongeren kiezen nauwelijks voor de categorie A1 en ook A2 wordt vaak overgeslagen. Vaak wacht de doelgroep nu tot ze de leeftijd van 24 bereiken. Op die manier kunnen ze direct op voor de zwaarste motorklasse (A).

De KNMV pleit voor de verlaging van de minimumleeftijd voor het motorrijbewijs naar 16 jaar. Zo kunnen we jongeren aanmoedigen meer rijervaring op te doen. Deze regeling moet ervoor zorgen dat jongeren minder gebruik maken van de bromfiets, een groep verkeersdeelnemers die momenteel nog relatief vaak betrokken is bij verkeersongevallen vanwege een gebrek aan opleiding. Een uitgebreide rijopleiding voor het motorrijbewijs zorgt ervoor dat jongeren beter worden voorbereid op deelname aan het verkeer.

Hoe nu verder?

De Europese Commissie bekijkt momenteel de bijdrages van de KNMV en anderen belangenbehartigers. Op basis van dan de evaluatie wordt bepaald of de huidige regelgeving moet worden aangepast. Mochten er nieuwe regels voor het rijbewijs komen, dan worden deze in Nederland pas op zijn vroegst toegepast vanaf 2025. We houden je op de hoogte!