MX-masterplan

'Doen we NX, dan verdwijnt MX!'

Als motocrosser in Nederland zit je in de luxepositie dat er verspreid door het land ruim zeventig bij de KNMV aangesloten crosscircuits zijn. Je hebt daardoor de mogelijkheid om het beste uit jezelf te halen in trainingen én de ultieme kick van wedstrijden te ervaren. Keer op keer, op elk niveau. Maar de druk op motocross neemt toe, terwijl het maatschappelijk draagvlak afneemt. Willen we in pakweg 2030 nog kunnen crossen, dan is er actie nodig…

Wat is er aan de hand?

Adviesbureau Peutz bracht in 2019 globaal in kaart hoe het gesteld is met de legalisering (dus de vergunningen en het bestemmingsplan) van crosscircuits in Nederland. Bij nog geen vijfde deel van de 72 onderzochte banen zijn het bestemmingsplan en de vergunningen in orde. Bij de rest van de circuits, het overgrote deel dus, ontbreken vergunningen of zijn deze onvoldoende. Ook past een crosscircuit niet overal bij het bestemmingsplan. Accommodaties in zo’n situatie worden in het gunstigste geval enkel gedoogd.

Dit zijn feiten die reden geven tot zorgen, want de wereld verandert. Zoals gezegd neemt de druk op de motorsport toe, terwijl het draagvlak afneemt. Vooral met betrekking tot uitstoot en geluid krijgen critici steeds meer voet aan de grond.

In België, ooit toonaangevend in de MX, hebben ze hier de gevolgen al van gevoeld. En hard ook. In krap vijftien jaar liep het aantal permanente circuits terug van ruim zestig… naar zes. Vier zijn er nog over in Vlaanderen en twee in Wallonië.

Ook bij ons is het voortbestaan van motocrossaccommodaties in gevaar. Willen we de toekomst van de MX veiligstellen, dan moeten we hier als motocrossend Nederland de schouders onder zetten: de clubs, de rijders en de KNMV samen. Vanzelfsprekend is ook collega-bond MON hierbij betrokken. Over de mate waarin wordt nog overlegd.

“Als wij nu geen actie ondernemen dan is het een kwestie van tijd dat, ook in Nederland, baan na
baan zal verdwijnen.”

Joël Smets, teammanager Red Bull KTM Factory Team

MX-masterplan

Door de KNMV is in overleg met een selectie clubs een MX-masterplan opgesteld dat steunt op drie pijlers, waaronder legalisering om accommodaties goed vergund te krijgen. Ook zetten we in op veiligheid. Het aantal ongevallen op crossbanen stijgt al jaren en daarmee ook de premie voor de Persoonlijke Ongevallenverzekering. Incidenten gebeuren meestal tijdens trainingen en clubwedstrijden, als er minder toezicht beschikbaar is.

Investeren in deze pijler:

  • vergroot de veiligheid van rijders, vrijwilligers en publiek;
  • verlaagt de kans op verder stijgende premies;
  • versterkt de positie van een club in het proces om vergunningen te krijgen.

Voor dat laatste punt is ook de derde pijler, duurzaamheid & ecologie, essentieel. We moeten als crosswereld laten zien dat wij oog hebben voor de wereld om ons heen, dat we een partner zijn. In het Klimaatakkoord is opgenomen dat er ten minste 49 procent in CO2-uitstoot moet worden verminderd in 2030 (ten opzichte van 1990). Dit is al over negen jaar!

Om aan dit doel te kunnen voldoen moeten overheden op alle niveaus de komende jaren harde beslissingen nemen. Met betrekking tot dergelijke milieuwetgeving heb je als motocrossaccommodatie dan een moeilijk verhaal. En we weten waar dit in België toe leidde…

“Elke gewonde of erger is er één te veel en brengt onze sport negatief in het nieuws.”

Glenn Coldenhoff, Monster Energy Wilvo Yamaha Factory Racing

Wat moet er gebeuren?

Binnen elke pijler worden ambitieuze projecten opgestart. De eerste stappen hiervoor zijn al gezet, want we moeten zo snel mogelijk aan de slag en resultaten boeken.

Legalisering

  • Adviesbureau Peutz gaat clubs bijstaan in het legaliseringstraject. Een dergelijk proces vereist expertise en kost vaak jaren en veel geld. Afhankelijk van de situatie variëren bedragen tussen de 10.000 euro en 150.000 euro.

Bij welke clubs hier de prioriteit ligt hangt af van de urgentie (hoe staat het nu met de vergunningen?), de haalbaarheid, de intensiteit van het gebruik (aantal crossbewegingen) en de geografische spreiding door Nederland. Hiervoor maakt Peutz een verdiepingsslag op het bestaande onderzoek.

Veiligheid

  • We streven ernaar dat elk permanent circuit wordt uitgerust met een gele vlagsysteem dat werkt met lampen. Een lamp gaat branden zodra er in de buurt van die lamp een crossmotor stilstaat of ligt. Zo zijn andere rijders direct gewaarschuwd. Dit draagt drastisch bij aan de veiligheid voor rijders, vrijwilligers en publiek op het terrein.

Welke clubs het eerst in aanmerking komen voor een systeem hangt af van de wensen van de club, de status van de vergunningen, de openingstijden, het aantal crossbewegingen en de geografische spreiding. De aanleg van een systeem kost gemiddeld tussen de 20.000 euro en 30.000 euro per circuit. Bij welke leverancier de systemen worden afgenomen is nog niet besloten. Dit is binnenkort duidelijk, waarna er direct zal worden doorgepakt met de aanleg op een aantal banen.

  • Vanaf 2021 moeten alle nieuwe licentiehouders in de motocross verplicht een dagcursus volgen, met onder andere gedragsregels en vlaggencodes. Zo komen rijders beter voorbereid voor het eerst zelf naar de baan.

Duurzaamheid en ecologie

  • Er komt een online kennisbank in samenwerking met Peutz. Clubs kunnen zo aan de hand van een zorgvuldig opgestelde vragenlijst de eigen situatie in kaart brengen. Hieruit komt een advies met mogelijke stappen die een club kan nemen om verder te verduurzamen en meer rekening te houden met de flora en fauna op en om de baan. De adviezen zullen gewichtiger zijn dan simpelweg “neem zonnepanelen” of iets dergelijks. Peutz heeft een enorme hoeveelheid data die kwalitatief inhoudelijk en sterk advies mogelijk maakt.
  • In uiterlijk 2025 wil de KNMV een klimaatneutraal wedstrijdevenement realiseren.
  • In 2022 starten de eerste elektrische Cupklassen in de motocross, als waardevolle toevoeging aan de bestaande kampioenschappen. Dit ligt in het verlengde van een project van de KNMV met SPIKE en Yamaha. Samen zijn we in een vergevorderd stadium van ontwikkeling van een elektrische crosser die écht competitief is.
  • De KNMV is aangesloten bij het Nationaal Sportakkoord. Deze samenwerking tussen sportbonden, NOC*NSF en de overheid is een basis waarop sport in Nederland ‘toekomst-proof’ wordt gemaakt. Niet alleen op het vlak van duurzaamheid, maar bijvoorbeeld ook de bijdrage van sport aan de maatschappij, een laagdrempelige toegang voor kinderen en het organisatorisch en financieel gezond houden van sport in Nederland.

“Zonder vergunning, geen cross.”

Jeffrey Herlings, Red Bull KTM Factory Team

Financiering

De clubs en de KNMV gaan samen aan de slag, maar kunnen dit niet alleen financieren. De bedoeling is dat er een methode komt waarmee de licentiehouders ook meebetalen. Zo dragen de daadwerkelijke gebruikers van de accommodaties, de rijders dus, zelf ook bij aan het overleven van de sport.

Om tot een systeem van financiering te komen wil KNMV dit voorjaar (als het weer mag) fysieke bijeenkomsten met clubs organiseren. In de voorbereiding daarop worden licentiehouders geraadpleegd.

Uitgangspunt is dat er een pot gevuld wordt met als doel zo veel mogelijk crosscircuits verspreid door Nederland te behouden. Hier wordt al het geld uit die pot in geïnvesteerd. Alle bijdragen komen dus direct ten goede aan de vergunningstrajecten, gele vlagsystemen en duurzaamheidsprojecten bij de clubs. Op deze pagina houden we bij welke trajecten er bij welke club in gang zijn gezet.

Wel houden we rekening met clubs die al geïnvesteerd hebben in legalisering, veiligheid en/of duurzaamheid. Naar hen komt geld terug als compensatie voor eerder gemaakte kosten. Of we kunnen kijken naar andere investeringen die het betreffende bestuur wil doen.

De verdeelsleutel voor welke club wat krijgt wordt bepaald door een voor het MX-masterplan opgerichte expertgroep.

 “Samen moeten we onze clubs helpen met: legalisatie, verduurzaming en veiligheid. Alleen op die manier kunnen we in de toekomst blijven crossen.”

Dik van Wikselaar, voorzitter Motorsportpark Gelderland Midden

Aan de slag!

Alle stappen die we samen zetten dragen bij aan de legalisering en het voortbestaan van de accommodaties, een positief beeld van motocross bij de buitenwereld en begrip en acceptatie bij stakeholders. Dit alles is geen garantie voor honderd procent succes. Maar niets doen is geen optie. Langer wachten ook niet.

Tot slot is het belangrijk om te weten dat dit geen afgerond plan is. We blijven zoeken naar (en staan open voor!) allerhande initiatieven die bijdragen aan het grote gezamenlijke doel: het veiligstellen van de toekomst van motocross in Nederland. Want: ‘Doen we NX, dan verdwijnt MX’.

Meer informatie

Nieuwe ontwikkelingen en verdere uitwerking en verduidelijking van het MX-masterplan vind je te allen tijde op deze pagina. Met vragen kun je bij ons terecht via sport@knmv.nl of onze contactpagina.

Updates

Nieuwe informatie over het MX-masterplan verwerken we vanzelfsprekend in bovenstaande informatie. De updates die we daarover verzenden naar clubs, rijders en officials kun je ook hier vinden:

Update 29-01-2021
Update 12-03-2021
Update 30-03-2021